Astma, choroba cywilizacyjna

Astma polega na zwężeniu drzewa oskrzelowego spowodowanego przez skurcz mięśni. Zwiększone jest wydzielanie śluzu (gęstszego niż normalnie) tworzącego czopy w drogach oddechowych. Astma dzieli się na cztery stopnie:

Stopień I. Astma lekka epizodyczna, w której napady duszności zdarzają się sporadycznie, a leczenie jest tylko doraźne.
Stopień II. Astma przewlekła lekka z objawami występującymi częściej niż raz w tygodniu, ale nie każdego dnia.
Stopień III. Astma przewlekła umiarkowana z napadami każdego dnia, a w nocy pojawiającymi się częściej niż raz w tygodniu
Stopień IV. Astma ciężka – ma częstsze zaostrzenia, stale utrzymujące się objawy, powoduje budzenie się w nocy oraz znacznie ograniczaaktywność fizyczną i ruchową.


Duszność często jest wyzwalana przez czynniki zewnętrzne takie jak np.: zimne lub zanieczyszczone powietrze, nadmierna wilgoć, nietolerancje pokarmowe oraz różne zapachy. Bardzo często czynnikami alergizującymi wywołującymi ataki astmy sa: kofeina, czekolada, mleko i przetwory mleczne, pszenica, cytrusy, orzechy, jaja, pleśnie, grzyby, sierść, pyłki, roztocza oraz pierze.

Niestety coraz częściej ataki astmy są rozpoznawane także u dzieci. Wiąże się to przede wszystkim z postępującym zanieczyszczeniem środowiska, składników żywności (konserwanty, tzw. polepszacze smaku, pestycydy). Pamiętajmy, że nie wolno lekceważyć jej objawów! Konieczne jest natychmiastowe leczenie u specjalisty, ponieważ może ona doprowadzić nawet do uduszenia się dziecka.

Astma – jak ją rozpoznać?


Jednym z głównych, a zarazem podstawowych objawów tej choroby jest duszność. Napady duszności powodują budzenie się w nocy lub przerwanie zwykłej codziennej aktywności. Oddech w tym momencie jest mocno przyspieszony z charakterystycznym świstem lub furczeniem oraz wydłużoną fazą wydechową. Dodatkowym równorzędnym objawem jest także suchy i bardzo męczący kaszel. Podczas ataku astmy dziecko zaczyna się jakby dusić, sinieją mu usta, blednie, poci się, najczęściej przyjmuje pozycję siedzącą podpierając się przy tym rękoma. Taka pozycja znacznie ułatwia prace mięśni oddechowych.

W teorii, skutkiem ataku astmy jest to, że siła wciągania powietrza do płuc wytwarzana przez przeponę i mięśnie międzyżebrowe jest dużo większa od siły działającej przy wydechu. W skrócie, chory ma ogromny problem z usunięciem dwutlenku węgla, czyli wydechem niż z zaczerpnięciem powietrza.

Najczęściej spotykane objawy astmy to:

- świszczący oddech
- sapanie
- stany niepokoju
- pocenie się
- bladnięcie

Mogą wystąpić również zawroty głowy, zasinienie wokół ust (wtedy koniecznie należy wezwać pogotowie ratunkowe).

Niestety astmy u małych dzieci (często rozpoczynającej się pomiędzy 2 a 5 rokiem życia) nie da się potwierdzić w stu procentach. Można jednak obserwować i podjąć wspólnie ze specjalistą odpowiednie kroki. Aby potwierdzić chorobę należy wykonać badania czynnościowe płuc tzw. spirometrię. Jednak, aby to badanie dało wiarygodny wynik, musi być pełne i dobrze przeprowadzone. Dziecko powinno mieć 6, 7 lat.

Jak leczyć?

W osiemdziesięciu procentach przypadków chorych na astmę sposobem leczenia jest walka z alergią, polegająca na eliminacji alergenów pokarmowych oraz wziewnych. Alergolog może zalecić podawanie dziecku leków, m.in. antyhistaminowych, rozszerzających oskrzela lub przeciwzapalnych. Należy także ćwiczyć technikę oddychania oraz mieć zawsze ze sobą leki, które w razie ataku mogą uratować życie.

Wskazówki:

Postaraj się prowadzić notatki na temat każdego napadu duszności. Ułatwi to znalezienie przyczyny oraz znacznie prościej będzie wyeliminować lekarzowi czynnik alergizujący. Notatki muszą być dokładne, powinny zawierać czas ataku, objawy, potrawy i napoje spożyte w ciągu ostatnich 24 godzin oraz czynniki wywołujące stany i czynniki stresu.

Pamiętaj! Astma to bardzo poważna choroba. Konieczne jest leczenie u specjalisty zajmującego się chorobami płuc lub alergologa. Systematyczne branie leków, to jedyny sposób żeby móc normalnie żyć.