Kiedy stosuje się kleszcze i próżnociąg

Zdarza się, że dziecko ma problemy z opuszczeniem łona mamy i trzeba mu w tym trochę dopomóc. Kleszcze i próżnociąg to przyrządy, których używa się w 5% porodów. Jeśli będą konieczne podczas twojego porodu, nie wpadaj w panikę i pamiętaj, że za pomocą tych instrumentów lekarz uratuje twoje dziecko.

Istnieje kilka sytuacji, w których poród trzeba zakończyć zabiegowo. Dzieje się tak, gdy druga faza porodu się przedłuża, a matka jest bardzo wyczerpana i nie ma siły przeć lub gdy dalszy wysiłek nasili schorzenia matki (są to przede wszystkim choroby neurologiczne, kardiologiczne i okulistyczne). Drugie wskazanie do użycia próżnociągu lub kleszczy to groźba niedotlenienia płodu, podczas którego może wystąpić zamartwica okołoporodowa. Dzieje się tak w przypadku słabej czynności skurczowej mięśni macicy lub zbyt mocnych skurczów, a także gdy łożysko przedwcześnie się odklei.

Lekarz powinien poinformować cię o zabiegu nawet, jeśli czasu na wydobycie maleństwa jest bardzo mało. Personel medyczny ma obowiązek odpowiedzieć na twoje pytania. To, jaki instrument zostanie użyty, zależy od stopnia zaawansowania porodu. Kleszcze służą przede wszystkim do wydobycia dziecka, gdy jego główka jest już nisko w kanale rodnym, natomiast jeśli dopiero się w nim znalazła i jest wysoko, wykorzystuje się próżnociąg.

Kleszcze to dwie metalowe łyżki, które lekarz zaciska na główce dziecka i w trakcie skurczu przesuwa jego ciało w stronę ujścia pochwy. Zazwyczaj wystarczą trzy takie manewry, więc cały zabieg przebiega bardzo szybko. Ma to bardzo duże znaczenie przy ryzyku niedotlenienia, ponieważ wówczas każda sekunda jest ważna. Użycie kleszczy pozwala również na obrócenie główki dziecka gdy wymaga tego sytuacja, co w przypadku próżnociągu jest niemożliwe.

Próżnociąg (vacuum) składa się z pompki podłączonej do peloty, czyli końcówki w kształcie miseczki, którą przykłada się do główki dziecka. Pod wpływem ciśnienia pelota ściśle przywiera do główki, a lekarz pociągając za ssawkę pomaga maleństwu wydostać się z kanału rodnego. Matka powinna współpracować z lekarzem, ponieważ wydobycie dziecka  za pomocą próżnociągu staje się łatwiejsze podczas skurczów partych.
Czasami po porodzie z użyciem kleszczy i próżnociągu dziecko doznaje niewielkich obrażeń zewnętrznych, takich jak otarcia naskórka, zadrapania i siniaki na główce. Mogą wystąpić krwawienia wewnątrzczaszkowe, ale po kilkunastu dniach miną. Trzeba jednak wykonać USG przezciemiączkowe aby wykluczyć ryzyko powikłań. Bardzo rzadko dochodzi do urazu splotu ramiennego i dziecko wymaga wówczas rehabilitacji. Pomimo tych urazów kleszcze i próżnociąg to narzędzia niezbędne przy komplikacjach porodowych, ponieważ często ratują życie noworodka.

Autor: Kamila Gieba