Gdy serce sciska

Czy wiesz, że:

- Choroba wieńcowa pojedna z najczęstszych chorób serca
- 29% zgonów w 2001 r. spowodowanych było chorobami układu sercowo-naczyniowego, a ponad 12% przypisuje się chorobie niedokrwiennej serca.
- W Polsce na chorobę niedokrwienną serca cierpi od 1,5 do 2 mln. osób.
- Zawał serca co roku dotyka blisko 100 000 osób, a niemal 40 000 umiera z powodu choroby wieńcowej
- Od połowy lat 70 XX w liczba pacjentów szpitalnych, hospitalizowanych z powodu choroby wieńcowej zwiększyła się o 200%
- Obecnie jest to pierwsza przyczyna zgonów wśród mężczyzn i druga po udarze mózgu wśród kobiet.

W większości przypadków choroba wieńcowa ma podłoże miażdżycowe. U ludzi z miażdżycą w ścianie naczyń wieńcowych, podobnie jak w ścianach innych tętnic, tworzą się blaszki miażdżycowe, których obecność powoli prowadzi do zwężenia świata naczyń i upośledzenia dopływu krwi do serca.

Przyczyną postępów choroby niedokrwiennej jest najczęściej nieleczona lub źle leczona miażdżyca.
Miażdżyca rozwija się skrycie i objawia się odkładaniem się złogów tłuszczu zwłaszcza tego, pospolicie zwanego „złego cholesterolu” na ścianach wewnętrznych tętnic. A to oznacza rozwój choroby wieńcowej.
Rozwój miażdżycy i choroby wieńcowej prowadzi do niedotlenienia mięśnia sercowego. Narastające złogi tłuszczu oraz innych krążących we krwi produktów przemiany materii na wewnętrznych powierzchniach ścian tętnic, prowadzą do zwężenia lub zamknięcia tętnic wieńcowych tzw. blaszką miażdżycową. Zmniejsza to dostawę tlenu dostarczanego za pośrednictwem krwi do mięśnia sercowego. Gdy zmniejszenie przepływu krwi przez tętnicę wieńcową do mięśnia sercowego jest zbyt duże, praca mięśnia sercowego może być zakłócona. Zahamowanie dopływu krwi do serca i wynikający z tego niedobór tlenu może wywołać specyficzne bóle serca - ból dławicowy, znany też pod nazwą - ból wieńcowy. Natomiast całkowite zamknięcie światła tętnicy wieńcowej oznacza atak serca, czyli zawał!

Przyczyną zawału jest zwykle pęknięcie blaszki miażdżycowej i zaczopowanie się masywnego skrzepu w tętnicy wieńcowej. Wskutek zahamowania przepływu krwi do mięśnia sercowego cały fragment serca zostaje pozbawiony tlenu i dochodzi wówczas do zawału serca.

Zasadniczym problemem związanym z rozwojem choroby wieńcowej jest u wielu osób brak objawów ostrzegawczych. Ten brak objawów ostrzegawczych powoduje, iż wielu chorych może nie zdawać sobie sprawy z rozwoju choroby do momentu wystąpienia zawału serca.

CZYNNIKI RYZYKA CHOROBY NIEDOKRWIENNEJ SERCA

Do czynników ryzyka, które poddają się kontroli osób zagrożonych możemy zaliczyć:
nadciśnienie tętnicze
palenie papierosów
cukrzycę
otyłość
siedzący tryb życia

Niestety część czynników ryzyka rozwoju choroby niedokrwiennej serca nie zależy bezpośrednio od nas samych. Poza naszą kontrolą znajdują się zagrożenia związane z takimi cechami, jak:

płeć osoby zagrożonej chorobą wieńcową – np. większe ryzyko u kobiet po menopauzie.
pochodzenie etniczne - niektóre grupy etniczne są bardziej zagrożone od pozostałych
czynnik genetyczny ryzyka choroby wieńcowej, który można ustalić w rodzinnym wywiadzie nt. chorób układu sercowo-naczyniowego.

Jakie są objawy choroby wieńcowej?

Niedokrwienie serca mogą wywoływać pojedyncze objawy lub cały zespół objawów, takich jak:
dolegliwości dławicowe (bóle w klatce piersiowej)
zadyszka wysiłkowa
zawał (atak) serca
arytmia czyli zaburzenia rytmu serca
niewydolność serca.

Pojawia się więc pytanie, czy istnieją badania pozwalające rozpoznać chorobę wieńcową i jej zaawansowanie?
Pomocne w diagnostyce choroby wieńcowej okazują się być badania przesiewowe, takie jak:
test wysiłkowy EKG (test obciążeniowy)
badanie CT (tomografia komputerowa)
koronarografia, mająca na celu wykrycie zwężeń w tętnicach wieńcowych.
echokardiogram (echo serca) - badanie umożliwiające dokładną lokalizację zawału oraz jego rozległości.

Test wysiłkowy jest najbardziej popularnym sposobem diagnozy choroby wieńcowej. Jest wykonywany na rowerze stacjonarnym lub ruchomej bieżni. U osoby poddanej tego typu badaniu w czasie wysiłku wzrasta zapotrzebowanie serca na tlen, co powoduje zespół niedokrwienia wraz z jego objawami – np. ból dławicowy, (ból wieńcowy).

W sytuacji, gdy zauważamy u siebie niepokojące uczucia kłucia w klatce piersiowej, towarzyszący temu dławiący kaszel powinniśmy niezwłocznie zasięgnąć porady lekarza. Rola lekarza pierwszego kontaktu, a szczególnie lekarza rodzinnego polega na promocji zdrowia, zmierzającej do wykluczenia czynników zagrożenia chorobą wieńcową (nadciśnienie, otyłość, zbyt wysoki poziom cholesterolu, palenie, itp.) oraz na jak najwcześniejszym wykryciu choroby.